Delen op facebook
Het sterven van iemand kan heel wat in ons teweeg brengen, zeker wanneer die persoon veel voor ons betekend heeft. In dit e-zine vertellen Katelijne, Olga, Lutgart en Machteld hoe hun persoonlijke groei ertoe heeft bijgedragen om op een intens aangrijpende en hartverwarmend menselijke manier afscheid te nemen van een geliefd iemand.

Katelijne: “In coronatijd moest ik afscheid nemen van mijn beste vriend J. Het eerste waaraan ik merkte dat ik steviger geworden ben, is aan hoe ik mijn gevoelens kon toelaten. Ik hoefde ze niet te onderdrukken, ze mochten er gewoon zijn. En het was heftig wat ik voelde… Ook kon ik me laten troosten en steun ontvangen. Ik kon aanvaarden dat ik in deze periode van corona niet op bezoek kon gaan. Binnen deze realiteit zocht ik een manier om te doen wat voor mij van belang was: met hem whatsappen als hij moederziel alleen in het ziekenhuis was, mondmaskers maken voor zijn gezin, onze band recht doen.  Ik voel in mij een grote dankbaarheid om het contact dat er zo via spraakberichtjes toch was tussen ons. Voor mij drukken die berichtjes onze vriendschapsband uit.  In heel dit proces van afscheid nemen van J, nam ik mijn juiste plaats in. Ik ervaar het als een innerlijk gebeuren: recht doen aan wie ik voor hem was en hij voor mij. Het is waarderen wat er tussen ons was en dat werkelijk zijn waarde geven. Ja, ik voel me dankbaar om wie hij was voor mij en ik voor hem. Ik voel verdriet en spijt, en ook vrede dat het is zoals het is.”

Olga: “Het ziekteproces van mijn vader was kort maar hevig. Het begon in maart, het begin van de coronacrisis. Officieel mocht ik van de autoriteiten niet naar Nederland, waar mijn vader woont. Toch ben ik gegaan, trouw aan mijn diepe geweten, trouw aan de gewaarwording dat zijn ziekte wel eens heel snel zou kunnen gaan en dat het voor mij essentieel was om daarbij aanwezig te zijn.  Vele vragen hielden ons bezig toen de diagnose onomkeerbaar bleef: ‘hoe kan je sterven zonder te lijden’… ‘Papa, we gaan je helpen, je hoeft niet te lijden’, zei ik zelfverzekerd. Dit kwam van diep vanbinnen, terwijl mijn hoofd zei dat dat alles niet zo zeker was. Toch voelde ik de diepe aspiratie hem te helpen en bij te staan in dit laatste stukje van zijn leven.  Vanaf het eerste moment plukte ik de vruchten van jarenlang werken aan mezelf. Ik schreef: ‘Ik ben nu op dit moment niet meer de kleine dochter, maar de volwassen vrouw die samen met hem het proces gaat. Niet als zijn begeleider, maar even kwetsbaar, en toch rechtopstaand. Zo kunnen we beiden groeien in vertrouwen in de tijd die ons nog samen rest.’

Olga: Wanneer ik terugkijk op deze momenten, blijft me bij dat ik naar het beste van mezelf getrokken werd. Luisterend en verbinding makend, mijn intuïties volgend. Verbinding in de diepte met mezelf en met de ander. Verbinding met hem, met zijn vrouw, mijn broer, de vrienden en familie… Het ging vanzelf, met een ongelooflijk zachte innerlijke kracht.  Mijn kinderen verloren een zeer dierbare grootvader. ‘Sterke’ opa werd kwetsbaar en vertrok. Een harde realiteit drong binnen in hun bewustzijn. Mijn rol als ouder en opvoeder heb ik sterk beleefd. Ik voelde de noodzaak om ‘de dood’ in het midden van het leven te brengen, verdrietig, maar niet eng. Zijn leven erend met bloemen, kaarsen en geuren.  Met zorg, respect en in verbinding met het leven. Midden in het leven, zo sterven we bij ons. Niet koud en kil zoals je vaak hoort. Het was moeilijk om het diepe verdriet te zien van twee opgroeiende jongens. En toch moest het verdriet er zijn, tranen moesten kunnen vloeien. Ik zal het als ouder helpen dragen, want ik kan het mee-dragen.  Wat ben ik dankbaar voor onze momenten samen. Voor de intense verbinding binnen ons gezin. Voor wat het leven ons gegeven heeft en voor de zachte kracht die ik heb mogen ervaren op het moment dat ik zelf ook heel kwetsbaar was.”

Lutgart: “Onlangs namen we afscheid van mijn vader, net 89 geworden. Een maand heeft hij in het ziekenhuis verbleven. Het was bijzonder pijnlijk voor hem en voor ons dat er door de coronacrisis nauwelijks bezoek mocht komen. We beslisten dan dat we hem verder thuis wilden verzorgen. Voor mij voelde dit intuïtief als een moeten van binnenuit. Wezenlijk was er een plots aanvoelen van ‘dit hebben we te doen’. Vanuit de groei die ik heb doorgemaakt, durfde ik daar op te vertrouwen. Ik kon ook steunen op mijn opgebouwde stevigheid om mee mijn verantwoordelijkheid te nemen voor de verdeling van concrete taken. Innerlijk had ik de zekerheid dat dit alles maar kon lukken als ieder ook de kans kreeg om tussendoor voor zichzelf te zorgen. Voor mij hield dit bijvoorbeeld in dat ik mijn werkgever had gevraagd om enkele snipperdagen in halve dagen te mogen opnemen, en dat ik tijd maakte voor telefoontjes met vrienden bij wie ik terecht kon met mijn verhaal. Wanneer ik af en toe geconfronteerd werd met kleine ergernissen of frustraties, heb ik meer dan ooit ervaren dat ik kon steunen op mijn PRH-vorming om er zo goed mogelijk mee om te gaan.  We beleefden een laatste intense week van afscheidsmomenten die ik als een kostbaar troostend geschenk koester.  Op deze manier afscheid kunnen nemen van mijn vader, die warm omringd was en in zijn eigen omgeving overleed, voelt als een soort geluk of voorrecht.”

Machteld: “Mijn schoonzus en mijn moeder zijn op enkele maanden tijd overleden. Met mijn moeder heb ik een hele geschiedenis afgelegd. Dankzij de PRH-analyse drong ik door tot de diepe krochten van mijn pijn. Ik zag in dat ik van haar niet gekregen had wat ik nodig had om het leven vanuit mijn unieke eigenheid in te stappen. Jarenlang intens analysewerk bevrijdde me. Het was niet makkelijk, maar het bracht me stilaan, ongemerkt dichter bij mijn moeder. Deze zomer namen haar krachten zienderogen af, zowel haar fysieke als haar mentale krachten. Plots zag ik in dat ze gedaan had wat ze kon. En kon ik haar liefhebben, ik kon haar oprecht graag zien. Ik kon haar nabij zijn in het sterven.  In de laatste week viel alle ballast van haar af. Zij werd doorzichtig, en ik zag haar wezenlijke liefde. Mild en barmhartig voelde ik me voor wat ik daar maar van had kunnen opvangen in mijn leven. Dankzij mijn jarenlange groeiproces kon ik dat zien. En kon mijn liefde open komen voor mijn moeder die ik nu heel nabij kon zijn. Ze stierf in mijn armen. En ik kon haar laten gaan.”


Is er iets in deze getuigenissen dat mij in het bijzonder raakt? Wat voel ik erbij?  
Ik schrijf in enkele zinnen of in een PRH-analyse mijn gewaarwording uit.
We plannen voortdurend nieuwe online cursussen bij! Voor een overzichtje kan je steeds terecht op www.prh.be/online

ROUWEN, HOE DOE JE DAT?

Sterven brengt rouw. Rouw schokt je in heel je mens zijn, in heel je wezen. Rouwen is het proces om je verdriet hanteerbaar te maken en het te verweven in je leven. Dit proces verloopt traag én vraagt veel geduld. Elk rouwproces is uniek, toch is het goed je ervaring met anderen te kunnen delen. Deze cursus biedt je de gelegenheid om samen met anderen stil te staan bij jouw rouwproces.

11, 14 en 15 november 2020 – van 9u tot 12u

EENZAAM? OP ZOEK NAAR JE VERBORGEN VEERKRACHT

Eenzaamheid kan je overvallen in bepaalde situaties. Een eenzaam gevoel kan ook lange tijd sluimerend aanwezig zijn en je levenslust ondermijnen. In deze tijd weegt eenzaamheid vaak nog zwaarder. Hoe kan je het lichter maken? Hoe kan je je veerkracht versterken? Graag gaan we samen met jou op zoek naar antwoorden.

4, 5 en 6 november 2020 – van 13u tot 16u15

EEN LUISTEREND OOR (ZIJN)

Wij luisteren vaak naar anderen. Luisteren lijkt vanzelfsprekend, maar kun jij het goed? En als je iemand iets wil zeggen, hoe pak je dit dan het beste aan, zonder te beschuldigen of te veralgemenen? In deze workshop gaan we aan de slag met luisteren en goed communiceren.

Maandag 9 november 2020 - van 19u30 tot 21u30

IEDEREEN KAN VEREENZAMEN

Eenzaamheid kent iedereen. De ervaring er alleen voor te staan, je niet verbonden te voelen, belevenissen niet met anderen te kunnen delen, ... Welke ervaring heb jij met eenzaamheid? Hoe maak(te) je ze zelf mee of hoe speelt ze zich af in je omgeving? In deze workshop kijken we naar verschillende kanten van eenzaamheid zodat je haar bij jezelf en anderen beter gaat begrijpen. We werken actief met verhalen uit het echte leven. Zo word je bewuster en oplettender om jezelf tegen eenzaamheid te beschermen en ook anderen kansen op een uitweg te bieden.
Tijdens de workshop krijg je informatie over het thema eenzaamheid. Er wordt daarnaast van jou ook actieve deelname verwacht.

Dinsdag 17 november 2020 – van 19u30 tot 21u30

CONSTRUCTIEF OMGAAN MET WAT MOEILIJK IS

Moeilijkheden die je tegenkomt kunnen zowel in jezelf als buiten jezelf liggen. In deze cursus leer je beter begrijpen waarom iets voor jou moeilijk of zwaar is. Je leert je meer te verankeren in je kracht en je ontdekt hoe je moeilijkheden anders kunt aanpakken. Je leert evenwicht brengen tussen je draaglast en je draagkracht.

Woensdag 18, 25 november en 2 december 2020 - van 19u tot 22u15

ZELFZORG EN ZORGEN VOOR ANDEREN IN CORONATIJD

Het zijn heftige tijden die ons normale leven op zijn kop zetten. Zoiets ‘doet wat met een mens’ en vraagt dan ook extra aandacht voor je persoonlijk welzijn en dat van anderen. Een uitdaging en een kans om te groeien in zelfzorg en zorg voor anderen!  In deze online cursus benader je jouw groei vanuit wat deze coronatijd met je doet. Je gaat daardoor constructiever door deze periode en oogst groei die je ook inzet nadat deze uitdaging voorbij is.

Woensdag 11 en zondag 15, 22 en 29/11 2020 – 9u30 tot 12u45

PRH GAAT ONLINE VERDER

PRH-vorming

Vanaf 29 oktober kan voor onbepaalde tijd geen enkele activiteit in de cultuursector meer doorgaan. Dat besliste de Vlaamse regering naar aanleiding van de zorgwekkende coronacijfers. Ook PRH-vorming behoort tot de sociaal-culturele sector. Wij besloten daarom om alvast tot aan de kerstvakantie enkel online vorming te verzorgen. We zorgen voor een kwalitatief aanbod dat gelijkwaardig is aan de vorming die je van ons gewend bent. Vind hier het volledige online aanbod: www.prh.be/online.

PRH-coaching

Voor coaching stemt PRH zich af op de richtlijnen voor psychologen. Momenteel wordt in deze richtlijnen gevraagd zo veel mogelijk telefonisch of online te werken. We vragen je dus om in samenspraak met je coach voor deze optie te kiezen als het kan. Indien online coaching voor jou onmogelijk is, kan de PRH-coach jou nog live ontvangen als hij/zij dit zelf ook als veilig genoeg inschat.

Wij laten jou in deze periode niet los en roeien met de riemen die we hebben. Wees meer dan welkom!

DE KRACHT VAN KWETSBAARHEID

Op zondag 20 september hield PRH haar eerste ONLINE event: ‘De kracht van kwetsbaarheid’. We willen alle 145 deelnemers bedanken om hun deelname! We delen dan ook graag als afsluiter dit lied ‘Kwetsbaarheid’ van 'A Propos', het kleinkunsttrio waarvan ook collega Karen Andries deel uitmaakt. Veel luisterplezier!


PRH - Persoonlijkheid en Relaties © 2020

Otto Veniusstraat 15
2000 Antwerpen
T +32 3 226 53 25
info@prh.be